Mechaniczne metody
artyku dr. n. med. Katarzyny Skrzewskiej

Mechaniczne metody antykoncepcyjne utrudniaj dotarcie plemnikw do macicy i jajowodw. Tworz mechaniczn barier, uniemoliwiajc zapodnienie.

Jest wiele rodzajw tych rodkw. S przeznaczone zarwno dla mczyzn, jak i dla kobiet. Obecnie jedyna dostpna mechaniczna metoda antykoncepcyjna dla mczyzn to prezerwatywa, czyli kondom. Natomiast kobiety maj do wyboru: diafragm, kapturek naszyjkowy, gbk dopochwow, prezerwatyw dla kobiet (Femidom).

Jest woreczkiem z cienkiej gumy lateksowej, poliuretanu lub polistyrenu, czsto dodatkowo pokrytej silikonem. Ma cylindryczny ksztat, dugo 17 cm, rednic okoo 3 cm i grubo 0,05 mm. Powinna by zakadana przed stosunkiem, z pozostawieniem pustej przestrzeni przed ujciem cewki moczowej dla nasienia i swobodnego przesuwania si napletka podczas ruchw frykcyjnych. Po zakoczeniu stosunku prcie naley wycofa z pochwy przed jego zwiotczeniem, przez co zapobiega si zsuniciu prezerwatywy i wylaniu nasienia do pochwy.

Jest to rodek jednorazowego uytku i nie moe by wykorzystany podczas nastpnego stosunku. Jego zalet jest dua skuteczno - wskanik Pearla wynosi 0,4 - 3,6 (im mniejsza warto wskanika Pearla, tym wiksza skuteczno danej metody) oraz oglna dostpno i niska cena. Naley tu take podkreli brak niepodanych dziaa zdrowotnych, a nawet dziaanie ochronne, czyli zapobieganie chorobom przenoszonym drog pciow, m.in. infekcjom wirusami opryszczki (HSV2) i brodawczaka ludzkiego (HPV), ktre s czynnikami wywoujcymi raka szyjki macicy. Prezerwatywa chroni take przed wirusowym zapaleniem wtroby typu B, a przede wszystkim przed wirusem HIV. Stosowanie tego rodka wspomaga zaangaowanie mczyzny w antykoncepcj oraz powoduje wyduenie czasu stosunku, co jest niekiedy zgodne z oczekiwaniami kobiety.

Natomiast wad jest konieczno przerwania gry wstpnej, obnienie dozna seksualnych u partnera, a take moliwo zsunicia lub rozerwania, co zmniejsza skuteczno antykoncepcyjn. Problemem moe by dla niektrych przeamanie bariery wstydu podczas kupowania prezerwatyw, a take zdarzajca si alergia na gum i rodki lubrykujce (nawilajce).

To gumowa bona dopochwowa rozcignita na metalowej sprynce, ktr naley zaoy ok. 1 godziny przed stosunkiem. Usuwa si j dopiero 8 - 10 godzin po kontakcie seksualnym. Z przodu opiera si na spojeniu onowym, a jej tylna cz jest umieszczona w tylnym sklepieniu pochwy. Rozmiar diafragmy dobiera si indywidualnie przez ginekologa i weryfikuje po porodzie, poronieniu oraz co 2 lata przy regularnym wspyciu. Rwnie przyrost wagi powyej 5 kilogramw powoduje konieczno zmiany rozmiaru bony dopochwowej.

Jej zalet jest moliwo wielokrotnego uytku. Po wyjciu z pochwy naley j umy, wysuszy i schowa do pudeeczka a do nastpnego uycia.

Natomiast zasadnicza wada diafragmy to stosunkowo niska skuteczno (wskanik Pearla waha si od 2 do 16). Dlatego zaleca si posmarowanie bony dopochwowej rodkiem plemnikobjczym przed jej zaoeniem, dziki czemu skuteczno tej metody wzronie.

Zakadanie bony dopochwowej wymaga wprawy. Pacjentka moe si go nauczy podczas wizyty u lekarza. Jednak dla niektrych pa udzielanie takich wskazwek przez lekarza lub pielgniark moe by niekiedy krpujce. Zniechca moe take zmniejszenie wymiarw pochwy (co jest wynikiem zastosowania tego rodka) oraz odgrodzenie od obszaru szyjki macicy szczeglnie pobudzajcych seksualnie punktw K i G na przedniej cianie pochwy, co moe upoledza doznania obojga partnerw.

Ma stokowaty lub walcowaty ksztat gumowego kapturka, dopasowany do ksztatu czci pochwowej szyjki macicy. cile odgranicza macic i jajowody od pochwy. Prawidowo zaoony przylega doskonale do tarczy szyjki. Zakada si go godzin przed, a wyjmuje co najmniej 8 - 10 godzin po stosunku przez pocignicie za nitk wystajc z pochwy. Jego wymiar powinien by weryfikowany (podobnie jak diafragmy).

Rwnie kapturek jest metod wielokrotnego uytku. Skuteczno zwiksza rwnoczesne zastosowanie rodka plemnikobjczego. I tu rwnie lekarz czy pielgniarka musi pokaza, w jaki sposb zakada kapturek.

To maa, jednorazowa gbka z pianki poliuretanowej, z zagbieniem w czci rodkowej przylegajcym cile do szyjki macicy, nasczona plemnikobjczym preparatem nonoksynolem - 9.

rodek ten nie jest dostpny w Polsce, a wskanik Pearla wynosi 9 - 25 (czyli jego skuteczno jest maa).

Jest dostpna na rynkach europejskich od 1992 roku pod nazw Femidom i produkowana w jednym rozmiarze. Zostaa stworzona z cienkiej gumy poliuretanowej pokrytej du iloci rodka lubrykujcego. Cylindryczny worek o dugoci 17 cm i rednicy 6 - 7 cm zakada si do pochwy przed stosunkiem, jednoczenie dopasowujc piercie wewntrzny Femidomu do sklepie pochwy. Natomiast piercie zewntrzny pozostaje poza przedsionkiem pochwy.

Tak jak prezerwatywa mska jest ona przeznaczona do jednorazowego uytku. Podobnie te zapobiega nie tylko niepodanej ciy, ale i chorobom przenoszonym drog pciow. Wedug niektrych naukowcw, jest skuteczniejsza w zapobieganiu zaraeniu wirusem HIV ni kondom.

Czsto jednak wystpuj problemy techniczne podczas stosowania Femidomu, ktry moe wysun si podczas gry wstpnej. Zdarza si te, e prcie podczas ekscytacji pciowej jest nieprawidowo wkadane - pomidzy cian pochwy a grn krawd prezerwatywy. Maa estetyka rodka wpywa rwnie na jego niewielk popularno.

Zalety

• s skuteczne, jeeli stosuje si je prawidowo
• nie zakcaj przebiegu samego stosunku pciowego
• kontroluje je kobieta
• s uyteczne w czasie trwania miesiczki
• nie zaburzaj gospodarki hormonalnej kobiety
• zapobiegaj chorobom przenoszonym drog pciow
• zmniejszaj czsto wystpowania raka szyjki macicy

Wady

• konieczno zaoenia do pochwy przed stosunkiem
• zmniejszenie dozna seksualnych zwizanych z dranieniem szyjki i pochwy
• konieczno krpujcych treningw
• skuteczno mniejsza ni rodkw hormonalnych
• czstsze zakaenia drg moczowych, parcie i utrudnienia w oddawaniu moczu
• alergia i odczyn zapalny w pochwie
• otarcia i owrzodzenia pochwy
• nasilenie dolegliwoci spowodowanych hemoroidami