| |
|
Informacje oglne o internecie
Internet - co to
takiego?
Internet jest to sie, ktra dawno dawno temu stworzona
zostaa w celach udostpniania i wymiany informacji midzy akademikami i
uczelniami. Uczeni zaprojektowali specjalny protok a waciwie dwa protokoy
cile ze sob wsppracujce. Umoliwiaj one owy dostp do danych znajdujcych
si nawet na drugim kocu wiata. Najpierw powsta protok IP (Internet
Protocol), ktrego zadaniem jest adresowanie i wysyanie odpowiednich ramek
(danych) do zaadresowanego wczeniej drugiego komputera (urzdzenia). Mao tego,
by w sieci nie byo tzn. blokowania przesyanych informacji wskutek wysyania
duych porcji informacji, protok IP ma zadanie dzielenia tych informacji na
mniejsze kawaki (fragmentacja danych) oraz po dotarciu na miejsce ponownego ich
zoenia w jedna cao (defragmentacja danych). No ale IP waciwie tylko
"mwi" o tym, e co trzeba wysa gdzie dalej. Do realizacji bezpiecznego
transferu danych do docelowego adresu, powsta protok TCP (Transmission
Control Protocol). Zadaniem TCP jest utrzymanie poczenia w taki sposb, by
dane wysyane ze rdowego adresu zawartego w nagwku ramki IP doszy
bezpiecznie i w caoci do adresu docelowego zawartego rwnie w nagwku ramki
IP. Dlatego te mwic o Internecie myli si o protokole
TCP/IP.
Do czego wykorzystywany jest
Internet?
Wpomniaem ju wczeniej, ze zosta on stworzony do
udostepniania informacji innym. Ale teraz pytanie w jaki sposb te dane s
udostepniane? Ot, jest kilka znanych terminw zwizanych cile z Internetem,
ktre w znaczeniu s wymian informacji:
- strony internetowe (WWW)
-
poczta elektroniczna (e-mail)
- listy dyskusyjne (news)
- wiadomoci
(komunikaty) tekstowe (chat, IRC, SMS)
- serwery plikw (ftp)
- konta
shell'owe (telnet, ssh)
- konta DialUp
- cza Internetowe.
Troch szczegw
Strony internetowe zwane
popularnie "stronami WWW" s obecnie najwikszymi zbiorami danych, ktrych
szukamy. Zazwyczaj uzyskiwane dane s tylko do odczytu. Przykadem informacji
zawartych na stronach WWW s zdania, ktre wanie czytacie ;-). By mona byo
przeglda dowolne strony internetowe, uytkownik musi si zaopatrzy w
aplikacj zwan przegladark internetow. Za jej pomoc w polu
adres wpisujemy odpowiednie adresy, do ktrych chcemy si dosta, np.
http://muldek.no-ip.com. Dodam, e programy do przegladania stron WWW
wykorzystuj protok HTTP (Hyper Text Transfer Protocol), ktry to
wanie umoliwia ich odczytywanie i ogldanie. Wicej informacji na ten temat
znajdziecie w dziale przegldarki
WWW.
Poczta elektroniczna (eng. electronic mail - std skrt
e-mail) suy gwnie go dwustronnej wymiany informacji. Jak to dziaa?
Tutaj znowu sprawa jest banalnie prosta. By zaistniaa dwukierunkowa wymiana
informacji na obu "kocach" drogi, przez ktr dane wdruj musi by tzn.
skrzynka pocztowa. Jest to zazwyczaj - fizycznie - pewien obszar danych
na jakim komputerze bdcym serwerem poczty elektronicznej. Jego adres mailowy
zwizany jest bezporednio z nazw konta pocztowego. Dany uytkownik by wysa
e-maila musi posiada tak skrzynk mailow oraz - co waniejsze - adres e-mail
docelowy, gdzie chce wysa danego maila. Majc ju skrzynk e-mail oraz adres
docelowy musimy jeszcze mie odpowiedni program, ktry bdzie obsugiwa
wysyanie i odbieranie poczty elektronicznej. Jakie s znane programy pocztowe,
jak z nich korzysta i gdzie znale oraz w jak mona wysa e-maila, dowiecie
si czytajc dzia @-mail.
Ciekawostk
jest to, e adres e-mail jest dzisiaj uwaany za jeden z rodzajw kontaktw do
danej osoby bd firmy.
Listy dyskusyjne s to zbiory przeogromnych
iloci wiadomoci zapisanych w formie poczty elektronicznej. Zbiory tych maili
znajduj si na jakich konkretnych serwerach posiadajcych tzw. agenty
NNTP (News Network Transmission Protocol). Agenty te, s waciwie
aplikacjami przechowywujcymi w bazach danych wszystkie grupy dyskusyjne i posty
do nich nalece. By mc korzysta z tej usugi, uytkownik musi posiada ju
istniejce konto pocztowe, bowiem wysyane informacje do danej grupy dyskusyjnej
trafia najpierw do skrzynki e-mail, gdzie potem jest wysyana do serwera grup
dyskusyjnych. Najbardziej znanym programem obsugujcym serwery NNTP jest
Microsoft® Outlook Express.
Komunikaty tekstowe, to przede
wszystkim pogaduchy internetowe realizowane za pomoc rnych chatw, bdcych
aplikacjami dziaajcymi bezporednio na stronach WWW, czy te osobnymi
programami, takimi jak: IRC, ICQ, Gadu-Gadu, Arena
ODIGO. Ostatnio popularn wymian informacji stao si wysyanie
krtkich tekstowych wiadomoci w sieciach telefonii komrkowej zwane SMS
(Small Message System). SMS jest to system, ktry z telefonu komrkowego pozwala
wysa informacj do innego telefonu komrkowego w postaci zwykego prostego
tekstu. Ta rewelacyjna forma wymiany informacji znacznie przyspiesza, a
waciwie nakrca mechanizm uzyskiwania danych. Powoduje to przyspieczenie
wszelakich prac i dalszy rozwj firm. Naukowcy aktualnie opracowuj nowy
mechanizm wymiany informacji z wykorzystaniem telefonii komrkowej (UTMS, GTMS).
Ale to ju zupenie inna bajka. ;-)
Jednak internautom nie wystarcza samo
"patrzenie" na informacje. Wynaleziono protok umoliwiajcy umieszczanie i
jednoczenie ciganie plikw z danego serwera. Oczywicie mowa tu o FTP
(co nie oznacza tutaj Folied Twisted Pair - skrtka ofoliowana jako kabel
czy danych, tylko File Transfer Protocol - protok transferu plikw
;-]). Na czym to polega? S serwery plikw, podobnie jak i serwery stron WWW, na
ktrych fizycznie umieszcza si pliki w odpowiednio udostpnionych wczeniej
katalogach (zazwyczaj katalog taki nazywa si pub - od public a
nie od kawiarenek z piwem hehe). Nastpnie w programach do obsugi FTP, bd w
przegldarce internetowej wklepujemy jaki adres hosta (serwera udostpniajcego
dane) i logujemy si jako jaki uytkownik. Zazwyczaj jest to uytkownik zwany
anonymous, gdzie hasem jest adres e-mail, bd nie ma hasa. Lecz dla
rnych serwerw i dla rnych katalogw istniej rne prawa dostpu. Dlatego
te gdzieniegdzie trzeba si logowa na konkretnego uytkownika z podaniem
konkretnego hasa. Po zalogowaniu si do danego serwera FTP pojawia si lista
katalogw i plikw, ktre s udostpniane internautom. Kiedy odnajdziemy
interesujc nas zawarto, dany plik lub katalog moemy cign na swj wasny
komputer. ciganie odbywa si w rnoraki sposb. W przegldarkach stron WWW
zazwyczaj trzymajc kursor na wybranym przez nas pliku, przyciska si prawy
przycisk myszy i wybiera opcj zapisz element docelowy jako (eng. save
as). Czas cigania danych z Internetu zaley od szybkoci czy, na jakich
pracujemy (tutaj TPSA pozostawia nam wiele do yczenia). Umieszczanie plikw na
serwerach FTP odbywa si w podobny sposb co ich ciganie, tyle e dany plik
kopiujemy do katalogu znajdujcego si na danym serwerze plikw.
Kolejnym
terminem zwizanym z Internetem jest tzn. konto shell'owe. Co to diabe?
W tym przypadku nie ma si czego ba, aczkolwiek termin ten jest przyznawany
kontom, bdcym kontami pocztowymi i ftp jednoczenie. Nadal jest niejasne? Wic
wyjasniam. Kiedy chcemy zaoy jakie konto internetowe (bo tak si to dzisiaj
nazywa), to po wypenieniu odpowiednich formularzy otrzymujemy to chciane konto
posiadajce nastpujce waciwoci:
- nazwa konta jest jednoczenie
prefiksem adresu e-mail (np. konto nazywa si muldek, zostao
zaoone na serwerze link.pl, wic adres e-mail brzmi
[email protected]
- jest to konto shell'owe, tzn. uywajc
internetowych usug zdalnego logowania do konta (np. telnet, ssh)
mona si na to konto zalogowa (w ustawieniach programu wpisujemy hosta, port,
nazwe konta i haso do niego)
- po zalogowaniu si moemy uruchomi program
do obsugi poczty elektronicznej dziaajcy bezporednio na tym koncie, bd
wykorzystujc odpowiedni program ustawi co trzeba i cigac poczte na lokalny
komputer
- po zalogowaniu si moemy korzysta z usugi ftp,
umoliwiajcej wymian plikw pomidzy kontem na serwerze a komputerem lokalnym
(dla przykadu mog to by pliki stron WWW)
- majc odpowiednie prawa na
danym koncie moemy korzysta z innych usug, np. IRC, MUD,
itp
- bardzo czsto to samo konto moe mie waciwoci tzw. konta
DialUp, o ktrym wspomn poniej.
Celem konta DialUp jest
uzyskanie dostpu do sieci Internet. Zanim zaczniemy buszowa po Internecie
musimy si jako do niego dosta. Jest wiele rnych rozwiza. Najprosztszym i
najtaszym rozwizaniem dostpu do internetu jest posiadanie konta,
umoliwiajcego zalogowanie si do sieci Internet. Konto, o ktrym mowa to nic
innego jak odpowiednia nazwa konta - login oraz haso - password,
ustawiane zazwyczaj w opcjach DialUp Networking. W ustawieniach takiego
konta podaje si numer dostpowy, bo to dziaa na zasadzie wydzwaniania naszego
modemu na inny modem bdcy poczeniem z Internetem. Darmowym numerem
dostpowym jest np. 0202122 (TPSA).
W wikszoci przypadkw konta
shell'owe s zakadane na systemaxh LINUX/UNIX.
cza
internetowe dzielimy na:
cza komutowane - serwery DialUp i modemy o maej przepustowoci
cza stae dzierawione - fizyczny kabel poprowadzony od firmy ISP
do danego serwera w firmie lub w domu o duej przepustowoci
cza mikrofalowe - urzdzenia przechwytujce mikrofale o doc duej
przepustowoci
cza radiowe - urzdzenia dziaajce na odpowiednich
czstotliwociach o duym zasigu i duej przepustowoci
cza satelitarne - anteny satelitarne oraz satelity krce po
orbicie Ziemi o bardzo duym zasigu (waciwie cay wiat) i bardzo duej
przepustowoci
cza komrkowe - dostp do Internetu z pziomu telefonu komrkowego
za porednictwem usugi WAP (ang. Wireless Application Protocol),
o duym zasigu, lecz jeszcze maej przepustowoci.
Wprowadzenie do Internetu
Jeli kto czuje
niedosyt informacji na temat Internetu, to gorco polecam artyku Wprowadzenie do Internetu. Treciowo dotycz
mniej wicej tego samego, co opisaem wyej. Jednak by moe przedstawione s
bardziej zrozumiale dla typowych laikw. |
|
|
|
Nie uwaae jak robie, to teraz rb jak uwaasz... |
|
|
|
